- Op de hoogte
Blok 1:Technologie en media
Blok 2: Maatschappij in beweging
Blok 3: Marketing en psychologie
Slotmoment
Theatervoorstelling 'Ajar'
![]()
Media – en telecomtechnologie zijn alomaanwezig in het leven van de jongste generaties. De kinderen van de 21ste eeuw worden soms omschreven als “digital aboriginals” en “multitaskers”. Tv kijken, sms’en, chatten en mama over de schooldag vertellen: ze doen het allemaal tegelijkertijd en zonder problemen, zo wil het cliché. Kwatongen noemen de millenniumgeneratie ook wel eens de ADHD-generatie, een generatie die nooit stil zit. Maar klopt dat wel? Hoe het ook zij, cultuurparticipatie in tijden van “Continuous Partial Attention” stelt de sector voor nieuwe uitdagingen in het aanbieden, presenteren en communiceren van culturele activiteiten.
Maya Van Leemput sprak met VUB-professoren Katia Segers en Joke Bauwens over (cross)mediageletterdheid, met het nieuwe rapport “EU Kids Online” als kapstok. Aanbodstratege Sarah De Laet en Ketnet-manager Catherine Castille zoomen in op het potentieel van televisie en nieuwe digitale platforms om kinderen in aanraking te brengen met kunst en cultuur.
Videofragment met Katia Segers
We houden spreekuur met Sarah & Catherine en gaan dieper in op het beleid van Ketnet om kinderen vanuit hun eigen leefwereld cultureel te stimuleren.
Download de presentatie van de sessie in pdf
Hoe communiceer je met ‘digital natives’? Redacteurs van het onnavolgbare onderwijsblad Yeti en het kwaliteitsvolle kinderjournaal van Ketnet “Karrewiet” geven uitleg over de manier waarop zij in woord en beeld praten met kinderen. Hoe zet je de juiste toon in je communicatie? Wat zijn de kenmerken van aansprekende communicatie voor kinderen? En hoe evolueer je van “informeren” naar “dialogeren”?
Download de presentatie van Bavo Wouters in pdf
Hoe maak je boeken aantrekkelijker voor kinderen die opgroeien met internet en games? Playlane bedacht Fundels: multimediale pakketten rond geanimeerde prentenboeken voor kinderen van drie tot zeven jaar. Een Fundel is een bundel vol fun: je vind er denk- en taalstimulerende spelletjes, kleurplaten, knutseltips en een luikje met informatie over de auteur van het boek. Vanaf september beschikbaar in scholen en bibliotheken.
Download de presentatie van de sessie in pdf
Hoe maak je een website future-proof voor de eerste generatie van de XXIste eeuw?
“Ad Nerd” Bart Muskala keek naar digitaal mediagedrag van de jongste generaties en hun families en blikt vooruit naar de toekomst. Welke elementen zijn absoluut noodzakelijk als je een site wil bouwen die “in tune” is met de verwachtingen van kinderen? Kunnen we de culturele beleving versterken door gebruik te maken van digitale technologie? Natalie Hoolants bouwt bij CultuurNet Vlaanderen een nieuwe cultuursite voor kinderen & families onder de vleugels van het label Vlieg. Maar alvorens ze fundamenten in gewapend beton legt, wil ze graag het bouwplan bespreken met de culturele sector.
Zeer zorgvuldig hebben jullie enquêtes tijdens deze sessie ingevuld, waarvoor veel dank. Op basis van de enquêtes maken we binnenkort een bevraging voor de brede culturele sector. Wie deze sessie gemist heeft, krijgt dus nog de kans om onze plannen te evalueren.
Download de presentatie van de sessie in pdf
Wat mag en wat mag niet als je rechtstreeks met kinderen communiceert via direct marketing? WDM is een vaste partner van De Post en beschikt over de enige bestanden op de Belgische markt om kinderen rechtstreeks aan te schrijven of een gecombineerde boodschap naar ouders en kinderen te sturen. Je verneemt hoe rijk de data zijn, welke mogelijkheden direct marketing vandaag biedt en wat direct marketing voor cultuurcommunicatie kan betekenen.
Download de presentatie van de sessie in pdf

Anno 2010 geldt nog altijd dat niet alle kinderen makkelijk toegang hebben tot kunst en cultuur. In onze complexer geworden maatschappij vinden families niet altijd makkelijk de weg naar onze musea of theaters, hoe kindvriendelijk hun aanbod ook mag zijn. Ook neemt het aantal kinderen uit maatschappelijk kwetsbare omgevingen in aantal toe. Demografen zien het aantal kinderen uit de immigratie stijgen, evenals gezinnen zonder inkomen uit arbeid. De familiale omgeving blijft een belangrijke hefboom voor deelname aan cultuur, maar het concept “familie” zelf is onderhevig aan allerlei evoluties. Publiekswerking naar kinderen en families vraagt in de gegeven omstandigheden om een nieuwe aanpak. Want even een foldertje bussen zal niet altijd volstaan.
Maya Van Leemput gingin gesprek met Stefaan Vandelacluze (Mooss), Krist Biebauw (Locus) en Jana Kerremans (Demos). Kinderen uit kansarme bevolkingsgroepen in aanraking brengen met cultuur: “inclusief” als het kan … maar “gesegmenteerd” als het moet?
Videofragment met Stefaan Vandelacluze
Krist Biebauw (Locus) en Jana Kerremans (Demos) introduceerden verschillende boeiende gasten en ervaringsdeskundigen met wie men tijdens de lunch van gedachten kan wisselen in het praatcafé van Bronks.
Op 12 november start een nieuwe editie van de Week van de Smaak, met extra veel aandacht voor kinderen en gezinnen. Een prima gelegenheid om in samenwerking met Faro het podium te geven aan Dea Birkett. De Britse schrijfster, Guardian-journaliste en oprichter van “Kids in Museums” zal honderduit vertellen over de fascinerende link tussen smaak- en publieksontwikkeling.
Download Kids in Museums Manifesto in pdf
Tijdens de lunch hebben we een informeel spreekuurtje gehouden met culturele veldwerkers die zich actief richten naar kinderen uit kwetsbare gezinnen.
Lies Cuyx, CC MUZE, Heusden-Zolder
In etnisch zeer diverse Heusden-Zolder werkt CC Muze nauw met de grootste allochtone gemeenschap. Aan de hand van een aantal projecten zoals Cité in vuur en vlam en Cinemangiaro, vertelde Lies hoe de samenwerking is geëvolueerd. Daarnaast ging ze uitgebreid in op Circo Paradiso, een erg succesvol familiefestival. Laagdrempelig en fun, is Circo Paradiso echt een feest voor iedereen. De eerste editie vond plaats in 2001, de editie van 2005 in het teken van ‘Duizend en één nacht’ betekende een kantelmoment voor het cultuurcentrum in het kader van de cultuurparticipatie van kansarme groepen.
Davy Van Den Heede, consulent Bibliotheek Brugse Poort, Gent
De Brugse Poort is een dichtbevolkte buurt van Gent met bijna dertig procent van inwoners uit etnisch-culturele minderheden, maar ook veel asielzoekers en studenten. De bibliotheek opende de deuren in 2004 als onderdeel van het stadsvernieuwingsproject ‘zuurstof voor de Brugse Poort’ en ontwikkelde vanaf het begin een werking die gericht was op de totale buurt.
Als consulent heeft Davy een bredere opdracht dan louter boekuitleen. Net zoals zijn collega’s gaat hij tijdens de openingsuren op zoek naar een actief evenwicht tussen zeer verschillende gebruikers van de bib: onbegeleide jongeren, rustig lezende senioren, internetgebruikers, sociaal zwakkeren, bibliotheekhoppers… Zo probeert de bib een evidente plek te worden in de beleving van alle buurtbewoners. Om ze te sensibiliseren en te mobiliseren, ontwikkelt de bib samen met aanwezige partners uit de buurt verschillende samenwerkingstrajecten en zet leuke projecten op poten, zoals het Vertelfestival, Boek op bezoek en De voorleesmaand.
Brien Coppens, stafmedewerker CC Mechelen
Brien vertelde over H 30, een artistiek werkplek voor jonge mensen in Mechelen. H 30 vervangt “Dienst GV” en maakt integraal deel uit het cultuurcentrum. H 30 vertrekt vanuit artistieke expressie als methodiek en definieert zich ook expliciet als “laboratorium”: elke jonge mens kan hier naartoe om hetgeen doen wat hem of haar het meest bezielt en prikkelt. Om dat mogelijk te maken, legt Brien contacten en verbanden met allerhande andere diensten en organisaties. Hoewel H 30 zich meer tot jongeren en niet tot kinderen richt, maakte Brien in haar verhaal duidelijk dat de gebruikte methodes om specifieke aandacht te geven aan kwetsbare jongeren en diversiteit niet fundamenteel anders zijn dan voor een jongere doelgroep. Binnenkort meer artistieke plekken voor kinderen?
Koen Cobbaert, initiatiefnemer ‘De Zaak Zonnebloem’, Molenbeek
Als inwoner van historisch Molenbeek richtte Koen het feestcomité Ransfleurs op, dat sinds 2005 de jaarlijkse Ransfiesta organiseert. Ransfiesta is een buurtfeest dat in 2006 laureaat werd in de categorie "Wijken en Diversiteit" van het ministerie van Grootstedenbeleid en Gelijke Kansen. Hier vind je prachtige foto’s van het feest.
Datzelfde feestcomité bedacht in 2004 Synapse,een sociaal-artistiek project met 35 organisaties uit de Brusselse kanaalzone. Met de steun van een klas industrieel ontwerpers ontwikkelden ze vissen uit allerhande materialen die in 2006 een maand lang onder Brusselse balkons en aan lantarenpalen 'vlogen'.
In 2008 zag "De Zaak Zonnebloem” het licht, een project waarbij buurtbewoners werden geconsulteerd rond de herbestemming van een verlaten olieraffinaderij die twee decennia lang de buurt ontsierde. Klimop, een organisatie voor de opleiding van langdurig werklozen, maakte houten zeshoekige panelen. Kinderen uit de buurtschool en de naschoolse opvang van La Goutte d'Huille en La Rue schilderden en beplakten deze onder het thema olie en versierden er de gevel van de vervallen fabriek mee. Ondertussen schiep Koen met enkele kinderen en volwassenen uit de buurt een theaterstuk waarbij na afloop tijdens de Ransfiesta de gevel werd ingehuldigd.
Bernadette Vandecatsije, beeldeend kunstenares achter het project 'De Torens van Panora'
De torenflats aan het Rabot in Gent zijn een doorn in het oog van veel mensen, een boegbeeld van onaantrekkelijkheid als het op wonen aankomt. Wanneer wordt iets mooi gevonden als het over wonen gaat? Wat is mooi en wat is lelijk in de context van sociale woningbouw? Kan je ook met een andere blik naar deze gebouwen kijken? Met deze vragen trok Bernadette samen met sociaal-artistieke werking rocsa naar Stedelijke Basisschool De Muze. De school ligt vlakbij de torens, veel kinderen van de flats gaan er naartoe. Kinderen uit heel diverse achtergronden: niet alleen etnisch, ook sociaaleconomisch en cultureel is het een mix, net zoals de mix in de woontorens.
Samen met een klas van veertien kinderen ging Bernadette aan de slag met een nieuwe vraag: kan je een flatgebouw en een schoolgebouw vergelijken? Beide ruimtes ze zijn niet openbaar en niet privé. Op beide plaatsen moeten mensen die niet voor elkaar gekozen hebben, een vorm van samenleven te ontwikkelen. Als resultaat werd er in samenwerking met het Designmuseum te Gent en vzw Pantalone een droomtoren-landschap gemaakt.
Nadia El Mahi, fotografe schoolproject 'Dit is mijn droom'
Met steun van de Koning Boudewijnstichting zette Nadia tijdens het schooljaar 2007-2008 ‘Dit is mijn droom’ op, een fotoproject rond dromen en beroepen. Laatstejaarsleerlingen uit vier basisscholen in Lokeren brachten door middel van fotografie, kritisch bewustzijn en zelfreflectie hun ultieme droom in beeld, als een voorbereidingsoefening op beroepskeuze.
Nadia bedacht het project naar aanleiding van een nieuwsbericht waaruit bleek dat de helft van allochtone leerlingen, van Turkse of Noord-Afrikaanse afkomst de middelbare school verlaat zonder diploma. Aangezien de overgang van het zesde leerjaar naar de secundaire school zeer bepalend is in de evolutie van de leercarrière van de meeste leerlingen, wou Nadia hen op een creatieve manier stimuleren om een eigen keuze te maken. De leerlingen kregen een wegwerpfototoestel met de opdracht om foto’s te maken van hun ‘beroeps’droom. Zo leerden de leerlingen van verschillende achtergronden hun eigen dromen en de dromen van de klasgenoten kennen, en konden minder mondige kinderen zichzelf goed uitdrukken door middel van beelden.
Samen met de leerlingen maakte Nadia achteraf een selectie van de beste foto’s. Per klas maakte ze één fotoboekje en tijdens de proclamatie werden de foto’s voorgesteld aan de ouders. Het project kreeg een eervolle vermelding bij de uitreiking van de Diversiteitsprijs 2008 in Lokeren.

Kinderen leven vandaag tussen “protectie” en “participatie” in. Hun leefomgeving staat zoals nooit voorheen bloot aan marketingfenomenen. Tegelijk zien we links en rechts nieuwe vormen van pedagogisering opduiken. In het kader van deze themadag willen we vooral nadenken over een “derde weg”: een weg die leidt van het bekende naar het onbekende en uitnodigt tot kennismaking met alternatieve smaken en opvattingen.
Maya Van Leemput praatte met Kinderrechtencommissaris Bruno Van Obbergen en Marc Verstappen (Villanella) over de gecommercialiseerde leefwereld van kinderen en de soms krampachtige reactie van cultuur- en onderwijsspelers op dit maatschappelijk fenomeen. Hoe maken we kunst en cultuur zichtbaarder in die drukke leefwereld waarin commerciële spelers vaak een dominante positie bekleden? Geen evidente vraag maar één ding is zeker: wie zich beperkt tot het uitbouwen van enkel een artistieke werking dreigt uit de boot te vallen.
Videofragment met Bruno Van Obbergen
Videofragment met Marc Verstappen
Hoe belangrijk is ‘beleefcommunicatie’? Op basis van haar onderzoek naar de complexe relatie tussen kindzijn en volwassen zijn in de context van de Kopergietery vertelde Katrien Vandendriessche hoe Kopergietery werk maakt van een volwaardig partnership met kinderen op alle niveaus van de werking: van de keuze van de productie en de enscenering ervan tot de communicatie over het aanbod. Welke impact op het publiek kan zo’n partnership hebben? Sigrid Geerts sprak over de invulling van creativiteit van kinderen in een omgeving van Kopergietery.
Ook Wim Van Parijs (CC Westrand) was van de partij. Hij gaf tekst en uitleg bij het project backstagekids.be, waarbij kinderen een actieve rol spelen in de publiekswerking van het cultuurcentrum.
Download de presentatie van Katrien Vandendriessche in pfd
Download de presentatie van Wim Van Parijs in pdf
Chef-kok Guy Van Cauteren - auteur van het kookboek Jakkie/Jammie – demonstreerde hoe je kinderen nieuwe smaken kan aanleren. Zo vinden ze knolselder afschuwelijk totdat je er leuk vormgegeven wafeltjes van maakt. Dan wordt knolselder plots een jammie. De metafoor is duidelijk: raak niet aan de inhoud, maar durf werk te maken van een attractieve verpakking. Wat kunnen publiekswerkers nog meer leren van een bevlogen smaakontwikkelaar?
VUB-sociologe Nele Van Den Cruyce steekt mee de voeten onder tafel en staat stil bij enkele krachtlijnen uit haar historische studie over de promotie van gezonde voeding naar kinderen
Download de presentatie van de workshop door Hannes Couvreur (Change Designers) in pdf
Als we nu eens een brug slaan tussen het publiek van Studio 100 en een reeks voorstellingen en expo’s uit het gesubsidieerde circuit? CultuurNet legde de vraag voor aan Studio 100 en ontving een enthousiaste reactie. Op deze themadag willen we met geïnteresseerde sectorgenoten werk maken van een eerste “publieksexperiment” i.s.m. Studio 100. De sessie wordt voorzien van een korte inleiding over de grondprincipes van social marketing. Exploratief gedrag stimuleren is daar een sleutelelement in. Vrij vertaald naar onze sector : kinderen vanuit een voor hen bekende omgeving laten proeven van het onbekende…
Tijdens deze sessie werd ter plekke een werkgroep gevormd om dit initiatief verder vorm te geven. Wordt vervolgd!
Download de brief van Studio 100 in pdf
Download de presentatie over Social Marketing door Ewoud Monbaliu (Change Designers) in pdf
De toonaangevende kunsteducatoren bij Mooss opteren steeds meer voor een familiegerichte methodiek. Welke basisregels worden daarbij gehanteerd? En hoe kan samenwerking met lokale spelers, die anders zelden in beeld komen bij cultuurcommunicatie en publiekswerking, het verschil maken?
Download de presentatie van de sessie in pdf
Wie nadenkt over duurzame publiekswerking naar kinderen en families beperkt zich beter niet tot het bedenken van leuke communicatiemiddelen als foldertjes en websites – hoe belangrijk ook. Eveline heeft als jonge academica onderzoek verricht naar het bijzonder efficiënte muziekeducatiesysteem in Finland. Een enthousiasmerende case die laat zien hoe kennis, attitude en gedrag positief worden beïnvloed als cultuur- en onderwijsspelers elkaar écht versterken.
In het kader van gloednieuw onderzoek van het Forum van Amateurkunsten lichtte Kaat Peeters daarna de relatie tussen actieve beoefening van cultuur en verhoogde kansen op receptieve deelname toe. Zij brak een lans voor veel kruisbestuivingen tussen cultuur en (kunst)onderwijs.
Download de presentatie van van Eveline Simpelaere in pdf
Donload de presentatie van Kaat Peters in pdf
De vliegtuigjes met beleidstips uit de zaal worden door Maya Van Leemput besproken en afgetoetst met schoon volk uit het brede cultuurveld. En wat zal blijken? Dat de themadag “10 in 2010” alvast geen geïsoleerd gegeven is. Kinderen en cultuur: het is een thema dat vele professionelen – cultuurwerkers, jeugdwerkers, onderwijsspelers – intensief bezig houdt, soms nog in gespreide slagorde maar straks hopelijk met steeds meer gevoel voor synergie.
Ann Olaerts, directeur van het Vlaams Theater Instituut, komt langs en staat stil bij enkele sectorbrede conclusies uit “Pop-Up”, een publicatie over de plek van kinderen & jongeren in een dynamisch podiumlandschap
Download de bijdrage van Ann Olaerts in pdf
Matti Vandemaele, stafmedewerker lokaal en Vlaams jeugdbeleid bij Steunpunt Jeugd, werkt aan een programma dat bruggen wil slaan tussen kunsteducatie en jeugdwerk. Een belangrijk thema waaraan ook de nodige aandacht zal worden besteed op het congres van Steunpunt Jeugd in februari 2010, dat vertrekt van een toekomstschets van de leefwereld van Vlaamse jongeren.
Marijke Verdoodt is beleidsmedewerker binnen het team Participatie van het Departement CJSM en coördinator van ACCE. Zij is een van de organisatoren van de volgende editie van de Dag van de Cultuureducatie, een initiatief van CANON Cultuurcel en het Departement CJSM. De dag zal in het teken staan van talentontwikkeling: een belangrijk thema dat kan beschouwd worden als een noodzakelijk tegengewicht voor publieksontwikkeling.