Maximumfactuur zet rem op cultuurdeelname kleuters

AALST - Sinds de invoering van de maximumfactuur nemen kleuters 21 % minder deel aan cultuur via de scholen. Bij de lagere scholen blijft de cultuurdeelname wel overeind.

Voor het eerst sinds de invoering van de maximumfactuur in september vorig jaar, zijn er cijfers in de culturele sector die de impact in beeld brengen.

Voordien waren er wel intuïties dat scholen bezuinigden op culturele activiteiten om binnen het vooropgestelde uitgavenplaatje te blijven. Volgens de nieuwe regeling mogen kleuterscholen nog maximum twintig euro doorrekenen aan de ouders. Bij de lagere scholen is dat zestig euro.

De cultuurcentra lieten in versneld tempo de jaarcijfers van 2008 aanrukken. Zij zijn goedgeplaatst inzake cultuur voor scholieren. Eén vijfde van hun aanbod is bestemd voor scholen. De cijfers spreken duidelijke taal. Sinds de invoering van de
maximumfactuur
nemen 21 procent minder kleuters deel aan cultuuractiviteiten. Dat is opmerkelijk, want in de lagere scholen blijft het aantal deelnames aan cultuur wél overeind. In het secundair onderwijs, waar de maximumfactuur niet geldt, is de toestand al enkele jaren status quo.

Het aantal kleuters dat een cultuuractiviteit kreeg, daalde van 101.038 in 2006 tot 79.682 in 2008. De onderzoekers gingen na of ze deze daling konden toeschrijven aan het verminderd aantal activiteiten voor kleuters (er waren er inderdaad 34 minder). Maar ook het gemiddeld aantal leerlingen per activiteit daalde: van 118 in 2006 naar 97 in 2008. Dat is een daling van 18 procent. Er is dus sprake van een reële daling.

Het steunpunt voor cultuurcentra (Locus) ziet twee redenen voor deze daling. Korte kleuterbeentjes kunnen niet ver stappen. Omdat kleuterscholen vaak in wijken liggen, is de afstand tot het cultuurcentrum wel eens groot. Busvervoer neemt meteen een grote hap uit het budget. Daarom besluiten veel scholen om te besparen op cultuur. De maximumfactuur van twintig euro blijkt erg scherp.

Nogal wat scholen proberen zelf een alternatief te organiseren. 'Steeds meer scholen laten een verteller of een clown naar de klasjes komen', zegt Marc Van Mechelen van het steunpunt Locus. 'Er is bezorgdheid of de kinderen op deze manier nog de gewenste kwaliteit krijgen.' Op een studiedag was gisteren ook te horen dat veel cultuurhuizen met een scholenaanbod almaar vaker boekingen geannuleerd zagen.

In de lagere scholen bleef het aantal cultuurdeelnames constant. In 2008 was er zelfs een lichte stijging van drie procent. Veel cultuurcentra hebben extra inspanningen ondernomen toen de maximumfactuur eraan kwam. Ze hebben afspraken gemaakt met scholen, en helpen bijvoorbeeld het busvervoer mee betalen, komen met een deel van hun programma's naar de deelgemeenten en wijkhuizen, of verlagen hun ticketprijzen.

De helft van de cultuurcentra meldt dat de trouwe klanten onder hun lagere scholen al eens een beurt overslaan. De vrijgekomen plaatsen worden ingenomen door andere scholen.

De Maan
Bij figurentheater De Maan in Mechelen slaat de maximumfactuur diepe wonden. Het seizoen na de aankondiging ervan hadden ze de helft minder schoolvoorstellingen dan gewoonlijk. 'Dat komt ook wel door het vergrote aanbod van het Cultureel Centrum van Mechelen, maar dit is toch veel meer dan een kleine daling,' merkt Bart Mertens van De Maan op. 'De jaren ervoor hadden we vaak zelfs extra voorstellingen.' Het gezelschap speelt nu veel meer op reis in een poging de financiële put wat te dichten. Maar ideaal is dat niet. 'Een belangrijk deel van onze werking ligt in Mechelen,' legt Mertens uit. 'We krijgen daarvoor subsidies van de stad. Als het op deze manier verder gaat, zullen we daar veel minder kunnen optreden.' (mov)

MUHKA
Het Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen, Muhka, heeft geen daling van het aantal deelnemende scholen gezien. Zowel de reservaties als de aanvragen voor interactieve workshops zijn min of meer gelijk gebleven. 'Sommige scholen verstoppen zich achter de maximumfactuur om niet te komen,' klinkt het, 'maar anders bedenken ze wel een ander excuus. Scholen die echt geïnteresseerd zijn in cultuur blijven wel komen.' (mov)

www.ond.vlaanderen.be/schoolkosten