Kunstbende

Kunstbende is een wedstrijd waarin jongeren tussen 13 en 19 jaar elkaar uitdagen in verschillende categorieën als performance, video, ontwerp, fotografie, txt (on stage), muziek, dans, mode en DJ. De wedstrijd heeft voorrondes in elke Vlaamse provincie en kent een grote finale in mei. De licentieverhandeling van Sophie De Schampeleire onderzocht of een initiatief als Kunstbende invloed heeft op het verbreden van de culturele smaak (omnivorisering) bij jongeren.

Nieuw cultuurgedrag

Het debat rond ‘jongeren en cultuur’ kent nogal wat vooringenomenheden. Jongeren zouden weinig interesse hebben in culturele activiteiten en zich eerder terugtrekken in een eigen smaakuniversum van popmuziek, jeugdmode en sport. Kunst en cultuur zijn immers maar enkele van de vele opties binnen een breed vrijetijdsaanbod. Amerikaanse en West-Europese onderzoekers stellen het laatste decennium echter een nieuw cultuurgedrag vast bij jonge hoogopgeleiden. Jongeren blijken zowel deel te nemen aan de ‘hoge’ (traditionele, gelegitimeerde) als de ‘lage’ (populaire, illegitieme) cultuur. Er is met andere woorden een overgang van een eng naar een omnivoor vrijetijdsgedrag. De Schampeleire onderzocht het fenomeen aan de hand van een diepte-interview met tien jongeren die meerdere keren aan Kunstbende hadden deelgenomen. Haar bevindingen weken enigszins af van deze van de onderzoekers.

Een beetje van alles of toch niet?

Kunstbende-jongeren houden er een actief omnivoor cultuurgedrag op na (ze gaan zowel naar de discotheek als naar theater) maar wanneer het gaat om receptief cultuurgedrag hebben ze toch het meest interesse in hoge cultuur. Ondanks een relativering van het onderscheid tussen hoge en lage cultuur gaat hun voorkeur desondanks uit naar activiteiten die als ‘niet-commercieel’ worden omschreven. Over de strategie om kunst dichter bij jongeren te brengen zijn de meningen verdeeld: sommige jongeren vinden dat het publiek moet gepusht worden, andere dat de kunst zelf zich aan het publiek moet aanpassen. 

Waarom cultuur?

De motivatie voor de Kunstbende-jongeren om zich met kunst en cultuur bezig te houden is divers, maar voor de meeste respondenten is het dé stap om zelf creatief aan de slag te gaan. De wedstrijd (met beperkt competitiegevoel) geeft de jongeren de kans om eigen ideeën te realiseren. In haar opzet om jongeren aan te zetten actief met kunst en cultuur bezig te zijn, is Kunstbende dus zeker geslaagd. De nieuwe these over culturele omnivoriteit wordt echter door De Schampeleires onderzoek niet bevestigd: Kunstbende-jongeren houden sterk vast aan de hoge cultuur. Vermeld moet echter dat dit exploratief onderzoek een beperkt aantal respondenten kende met een specifiek profiel en dus niet te veralgemenen is naar alle Vlaamse jongeren.

Lees meer:

• Samenvatting thesis
  
• Volledige thesis